W sprawie krzyża przed Pałacem Prezydenckim

Oświadczenie Prezydium Konferencji Episkopatu Polski i Arcybiskupa Metropolity Warszawskiego

Prezydium Konferencji Episkopatu Polski z uwagą i troską analizuje wydarzenia wokół krzyża ustawionego w czasie żałoby narodowej na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Narastające niepokoje, towarzyszący im rozgłos medialny oraz brak dialogu w celu rozwiązania sporu, skłaniają Prezydium Konferencji Episkopatu Polski oraz Metropolitę Warszawskiego - biskupa archidiecezji, która jest miejscem zdarzeń - do wydania wspólnego oświadczenia.
1. Po katastrofie smoleńskiej, w której zginął prezydent Lech Kaczyński wraz z towarzyszącymi mu osobami, wierni w spontanicznym geście ustawili krzyż przed Pałacem Prezydenckim. Wokół tego krzyża gromadziły się tysiące Polaków, aby modlić się i oddać hołd tragicznie zmarłym, zdążającym na rocznicowe uroczystości do Katynia.
W wyniku nieprzemyślanych wypowiedzi i politycznie motywowanych działań miejsce zadumy i jedności Polaków stało się terenem gorszących manifestacji, wywołujących niepokój w całym kraju i zdumienie międzynarodowej opinii publicznej.
Krzyż, który jest znakiem bezgranicznej miłości Boga do człowieka oraz ustawicznym wołaniem o jedność i miłość wśród ludzi, stał się narzędziem politycznego przetargu i niemym świadkiem słów pełnych nienawiści i zacietrzewienia.
Szeroko nagłaśniany w mediach spór staje się politycznym tematem zastępczym. W czasie gdy narasta kryzys ekonomiczny i podnoszone są podatki, Polska potrzebuje wspólnie podejmowanych głębokich reform, a pomoc powodzianom i usuwanie skutków powracających kataklizmów wymaga długotrwałego wysiłku rządu i społeczeństwa.
2. Dziękujemy wszystkim ludziom dobrej woli za przejawy szacunku wobec znaków krzyża, gdziekolwiek byłyby ustawiane, ale jednocześnie apelujemy do wszystkich, którym drogi jest ten święty znak zbawienia i którym leży na sercu dobro Ojczyzny, o natychmiastowe zaprzestanie gorszących sporów. Znak krzyża nie może być środkiem do osiągania najsłuszniejszych nawet celów drugorzędnych.
Apelujemy więc do polityków, aby krzyż przestał być traktowany jako narzędzie w sporze politycznym. Krzyż nie może być „zakładnikiem” w słusznej sprawie upamiętnienia miejsca modlitwy Polaków oraz wszystkich ofiar smoleńskiej katastrofy. Wzywamy do poważnego dialogu i odpowiedzialnych decyzji, by jak najszybciej rozwiązać narastający konflikt polityczny i społeczny wokół krzyża przed Pałacem Prezydenckim. Dalszym etapem dialogu powinna być konsultacja społeczna w sprawie wzniesienia pomnika prezydenta Lecha Kaczyńskiego i ofiar katastrofy.
Modlącym się pod krzyżem na Krakowskim Przedmieściu zwracamy uwagę, że w zaistniałej sytuacji stają się, mimo swej najlepszej woli, politycznym punktem przetargowym stron konfliktu. Dlatego po decyzji władz o uczczeniu pamięci ofiar katastrofy smoleńskiej prosimy o przeniesienie krzyża w godne miejsce, przygotowane w kaplicy katyńskiej Kościoła św. Anny, które stanie się jeszcze jednym miejscem modlitwy i refleksji nad kwietniową tragedią. Odwołujemy się do roztropności wszystkich, którym krzyż jest drogi jako symbol religijny, by nie dawali środowiskom i ugrupowaniom wrogim religii pretekstu do ujawniania braków tolerancji, do poniżania krzyża, ośmieszania wiary i lekceważenia ludzi.
3. Jednocześnie podkreślamy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (art. 25) zapewnia swobodę wyrażania przekonań religijnych w życiu publicznym. Zwracamy też uwagę, że zapisana w ustawie zasadniczej bezstronność władz publicznych nie oznacza ich antyreligijności. Neutralności nie należy rozumieć jako agresywnego laicyzmu. Polska jest Ojczyzną wierzących i niewierzących, co wyraźnie zaznacza na samym początku nasza Konstytucja. Wolność religijna nie oznacza wolności od religii, ale wolność jej wyznawania, także w sferze publicznej.
W kwietniu narodowa tragedia zjednoczyła nas pod krzyżem ustawionym obok siedziby prezydenta. Dziś, gdy w Europie toczy się walka o miejsce symboli chrześcijańskich w przestrzeni publicznej, podtrzymywanie konfliktu wokół krzyża szkodzi sprawie jego obrony, podejmowanej przez liczne środowiska w Europie, w tym także rządy i parlamenty wielu państw. Oczekujemy, że także Rząd Rzeczypospolitej włączy się czynnie w proces zagwarantowania obecności chrześcijańskich symboli w publicznych przestrzeniach nowej Europy.
Ponawiamy zatem apel do wszystkich ludzi dobrej woli o zrozumienie powagi chwili i poszukiwanie dróg jedności i porozumienia. Wierzących prosimy o modlitwę, aby krzyż pozostał w naszym narodzie znakiem miłości, przebaczenia i szacunku dla każdego człowieka odkupionego przez Jezusa Chrystusa.

+ Kazimierz Nycz - Metropolita Warszawski
+ Józef Michalik - Metropolita Przemyski, Przewodniczący KEP
+ Stanisław Gądecki - Zastępca Przewodniczącego KEP
+ Stanisław Budzik - Sekretarz Generalny KEP

Warszawa, 12 sierpnia 2010 r.

Oświadczenie Prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego

Wbrew temu, co próbują zasugerować opinii publicznej niektóre środki masowego przekazu, czwartkowe stanowisko Prezydium Episkopatu Polski i Metropolity Warszawskiego oraz stanowisko Komitetu Politycznego PiS z 2 sierpnia nie są od siebie odległe. Prezydium Episkopatu wezwało przecież do rozpoczęcia poważnego dialogu i podjęcia odpowiedzialnych decyzji, zmierzających tak do rozwiązania narastającego konfliktu wokół krzyża, jak i do podjęcia konsultacji społecznych w sprawie wzniesienia pomnika prezydenta Lecha Kaczyńskiego oraz pozostałych ofiar smoleńskiej katastrofy. Tak samo oświadczenie Komitetu Politycznego PiS mówiło o potrzebie postawienia pomnika ofiar kwietniowej tragedii.
Godne upamiętnienie tych, którzy zginęli, lecąc do Katynia, pozwoli zakończyć ten niepotrzebnie eskalujący się spór. Powstające inicjatywy społeczne stwarzają po temu szanse. Aby tak się jednak stało, potrzebna jest szybka decyzja prezydenta RP.

Warszawa, 13 sierpnia 2010 r.

Krótko

Niespodziewanie umieszczono na ścianie Pałacu Prezydenckiego w Warszawie tablicę upamiętniającą ofiary katastrofy smoleńskiej. Nie zapowiadana wcześniej ceremonia odbyła się 12 sierpnia. Na tablicy oprócz napisu jest krzyż i harcerska lilijka.

Stołeczni policjanci 14 sierpnia nad ranem usunęli kilka osób spod krzyża przy Pałacu Prezydenckim. Uczynili to na prośbę BOR-u. Krzyż pozostał na miejscu, a Kancelaria Prezydenta stwierdziła, że na razie nie planuje przeniesienia krzyża.

Jarosław Kaczyński wydał 14 sierpnia oświadczenie w sprawie usunięcia przez policję osób przebywających pod krzyżem przed Pałacem Prezydenckim. - Mamy tu do czynienia z fortelem, którego ostatecznym celem jest wyprowadzenie krzyża z miejsca, gdzie został umieszczony, bez zapewnienia jakiejkolwiek gwarancji, że przy Pałacu Prezydenckim powstanie pomnik upamiętniający Prezydenta i inne ofiary katastrofy - napisał.

W Katedrze Polowej w Warszawie odsłonięto 15 sierpnia tablicę, która upamiętnia ofiary katastrofy smoleńskiej. - Katastrofa samolotu pod Smoleńskiem, w której zginęła delegacja udająca się na obchody rocznicy zbrodni katyńskiej, to dopełnienie cmentarza Wschodu - mówił ks. Sławomir Żarski, administrator Ordynariatu Polowego.

W Ossowie k. Wołomina, gdzie 90 lat temu wydarzył się „Cud nad Wisłą”, zaplanowano, na 15 sierpnia br. odsłonięcie pomnika poświęconego nie żołnierzom polskim, lecz żołnierzom bolszewickim, których zbiorową mogiłę odkryto obok wsi. Grupa kilkunastu osób nie dopuściła do odsłonięcia mogiły żołnierzy Armii Czerwonej. Protestujący przybyli do Ossowa z transparentami: „Pomnik - hańba”. W uroczystości mieli wziąć udział przedstawiciele ambasady rosyjskiej.

Senat poparł ustawę o ewidencji ludności, zakładającą, że od 1 stycznia 2014 r. zniesiony zostanie obowiązek meldunkowy. Ustawa wprowadza ponadto ułatwienia w kwestii meldunku już od stycznia 2011 r.