Papież Franciszek kilka lat temu przypomniał, że Adwent to coś znacznie głębszego niż świąteczne przygotowania. To czas refleksji, który daje szansę na przemianę serca i spojrzenie na nasze życie z perspektywy duchowej i wspólnotowej. To moment, który daje możliwość odnowienia więzi zarówno z ludźmi, jak i z Bogiem, a także postawienia sobie ważnych pytań o to, jak traktujemy innych i jak reagujemy na trudności. Adwent, szczególnie dziś, staje się swoistym przystankiem – okazją, aby przypomnieć sobie, co jest w życiu naprawdę istotne. Papież wskazał, że Adwent to czas czterech kroków, które mogą pomóc nam przeżyć go pełniej. To naprawa relacji, pokonanie własnej dumy, odnalezienie siły w trudnych chwilach oraz otwarcie z czułością serca na innych. Każdy z tych kroków jest wezwaniem do działania, które sprawia, że Adwent to coś więcej niż tylko okres oczekiwania – staje się on czasem głębokiej przemiany.

Odnaleźć utracone więzi

W codziennym życiu łatwo jest pozwolić na to, by relacje z ludźmi wokół nas uległy nadwątleniu. Natłok obowiązków, pośpiech, stres – to wszystko sprawia, że bliskie więzi mogą się rozluźnić, a kontakt z ważnymi osobami zaczyna przypominać jedynie szybkie wymiany zdań, często sprowadzające się do organizacyjnych komunikatów: „pamiętaj o zakupach”, „o której wracasz?”. Adwent daje nam szansę, aby to zmienić, aby zatrzymać się na chwilę i zadać sobie pytanie: czy relacje, które kiedyś były dla mnie ważne, nadal takie są? Co mogę zrobić, aby na nowo ożywić te więzi i dać im głębię, jakiej potrzebują?

Anna i Paweł, małżeństwo z 15-letnim stażem, byli parą, która na własnej skórze doświadczyła, jak łatwo relacje mogą się stać powierzchowne. Kiedyś łączyły ich rozmowy do późna w nocy, wspólne pasje i marzenia, jednak z czasem, w wirze obowiązków zawodowych, codziennych problemów i wychowywania dzieci, ich relacje straciły tę iskrę. Anna przyznaje: – W pewnym momencie staliśmy się jak współlokatorzy, którzy mijają się w korytarzu, a nie jak małżeństwo. Tylko co z tym zrobić, kiedy codzienność zasypuje nas listą spraw „do załatwienia” i „do zrobienia”?

Adwent przyniósł im odpowiedź w postaci postanowienia, by poświęcić sobie choć 15 minut każdego wieczoru. Bez telefonów, bez telewizora, tylko oni i rozmowa. Początki były trudne. – Nie wiedzieliśmy, jak zacząć, o czym mówić – wspomina Paweł. – To było jak spotkanie z kimś, kogo dawno nie widziałeś, choć codziennie spędzasz z nim czas. Z każdym kolejnym dniem ich rozmowy stawały się jednak coraz bardziej naturalne, a wspomnienia wspólnych chwil zaczęły odżywać. Pojawiły się pytania, które kiedyś były dla nich oczywiste, takie jak: „co cię dzisiaj ucieszyło?” albo „czego się obawiasz?”. Te małe kroki stały się fundamentem, na którym odbudowali bliskość.

Takie świadectwa pokazują, że naprawa relacji nie wymaga wielkich gestów, wyjazdów na egzotyczne wakacje czy drogich prezentów. Czasem to jedno słowo, jedna wiadomość czy jedno spojrzenie mogą przywrócić utraconą więź. Adwent to czas, w którym warto, byśmy spojrzeli na siebie i na ludzi wokół nas z troską, pamiętając, że każda relacja wymaga pielęgnacji. Chodzi tu nie tylko o związki romantyczne, ale też o każdą więź, która jest dla nas ważna – z rodzicami, rodzeństwem, przyjaciółmi, a nawet sąsiadami. Relacje są jak mosty – budowane z troską mogą przetrwać wiele burz, ale pozostawione bez uwagi zaczynają się kruszyć. Papież Franciszek zachęca, by w Adwencie patrzeć na siebie nawzajem z serdecznością, która nie boi się wyciągnąć ręki na zgodę, nawet jeśli z drugiej strony mostu jest cisza. To od nas zależy, czy ten gest będzie początkiem odbudowy, czy kolejnym kamieniem wrzuconym do wody, który tylko zwiększy dystans. – Jest taka zasada, która mówi, że dobro jest w całości rzeczy, a zło wynika z jakiegoś defektu – zauważa o. prof. Andrzej Derdziuk, kapucyn. – Jeśli są ludzie, których nie lubimy albo nienawidzimy, to trudno mówić, że ktoś taki, kto potrafi nienawidzić, ma postawę miłości. Dlatego ważne jest, by przynajmniej – jak mówi św. Franciszek z Asyżu – jeśli kogoś nie lubimy, nie chcieć mu szkodzić. Jeśli nie chcemy z kimś nawiązywać relacji, zostawmy go w spokoju, a powierzajmy go Bogu w modlitwie.

Warto zejść z piedestału

Duma jest jak miecz obosieczny – z jednej strony daje nam poczucie wartości, chroni nas przed poniżeniem, ale z drugiej – może się stać murem, który oddziela nas od innych. Dziś sukces, niezależność i siła są cenione bardziej niż kiedykolwiek wcześniej. Przyznanie się do błędów czy okazanie pokory często traktowane są jako słabość. Adwent jednak przypomina nam, że prawdziwa siła tkwi nie w obronie własnego ego, ale w umiejętności przyznania się do swoich słabości i zrobienia kroku w stronę pojednania.

Michał, właściciel małej firmy, od lat był znany ze swojej surowości i zasadniczości. W jego otoczeniu mawiano, że „Michał nie przeprasza” – taka była jego reputacja. On sam przyznaje, że czuł, iż autorytet buduje się na dystansie i bezbłędności. – Wydawało mi się, że jeśli pokażę, iż się mylę, to inni stracą do mnie szacunek – wspomina. Jego podejście przynosiło efekty, jeśli chodzi o wyniki w pracy, ale jednocześnie oddalało go od ludzi – zarówno w biurze, jak i w domu. Sytuacja się zmieniła, gdy podczas Adwentu, przy okazji rodzinnej kolacji, jego syn wypalił: „Tato, czuję, że boję się z tobą rozmawiać”. To, co wydarzyło się później, było, jak wspomina Michał, trudne, ale przełomowe. Pierwszy raz od lat odważył się usiąść z żoną i dziećmi i powiedzieć: „Przepraszam. Chciałbym być lepszym ojcem i mężem”. Reakcja była zaskakująca – zamiast oskarżeń usłyszał słowa wsparcia. – Czułem, jakby ktoś otworzył okno w dusznym pokoju – mówi. Od tamtej pory Michał zaczął również zmieniać swoje podejście w pracy. Zaczął słuchać swoich pracowników, przyznawać się do błędów i otwarcie mówić o trudnościach. Z czasem jego autorytet nie tylko nie ucierpiał, ale wręcz na tym zyskał, bo okazało się, że szacunek buduje się na autentyczności, a nie na bezbłędności.

Adwent jest czasem, który zaprasza nas do refleksji nad naszym podejściem do siebie i innych. Warto zadać sobie pytanie: ile razy pozwoliliśmy, by duma zniszczyła relację? Ile razy odwróciliśmy się od kogoś, bo „nie mogliśmy przyznać, że się mylimy”? Prawdziwa pokora polega nie na umniejszaniu swojej wartości ani na byciu ofiarą, ale na uznaniu, że jesteśmy tylko ludźmi – popełniamy błędy, ale też mamy zdolność do naprawy tego, co złamane.

Warto pamiętać, że pokora otwiera drzwi do pojednania i prawdziwej bliskości. Adwent jest doskonałym czasem na to, aby spróbować zrobić ten pierwszy krok – może to być proste „przepraszam” skierowane do współmałżonka po kłótni, może to być rozmowa z przyjacielem, którego zraniły nasze słowa, może to być otwarte przyznanie się do błędu w pracy przed współpracownikami. Te drobne akty pokory mają moc zmiękczenia nawet najtwardszych serc i mogą być początkiem nowych, lepszych relacji. – Każda pycha, każde wynoszenie się ponad innych objawiają deficyt – tłumaczy o. Derdziuk. – Chcemy się porównywać z innymi, bo nie wierzymy w siebie, zachowujemy się tak, jakbyśmy chcieli sobie dodać wartości, odkrywając, że inni są gorsi. Dlatego ważne jest tu dostrzeganie prawdy o sobie, a jednocześnie odkrywanie, że skoro my mamy prawo do dobrej woli, musimy je przyznać także drugiemu człowiekowi.

Papież Franciszek przypomina, że Adwent jest czasem na „szlifowanie szorstkości”, które zrodziły się z naszej pychy i poczucia wyższości. To okazja, aby się nauczyć, że nie zawsze musimy mieć rację, że czasem największym zwycięstwem jest zejście z piedestału i spojrzenie na drugiego człowieka z pokorą i ze zrozumieniem. Adwent nie wymaga od nas wielkich, heroicznych gestów – wystarczą codzienne, proste akty pokory, które powoli, ale skutecznie zmieniają nasze serca i życie.

Nadzieja pośród burz

Życie rzadko toczy się zgodnie z naszymi planami. Często na drodze pojawiają się niespodziewane przeszkody, które mogą nas zniechęcić, a nawet przytłoczyć. Maria, księgowa z 25-letnim stażem, doświadczyła takiego kryzysu, gdy niespodziewanie straciła pracę. – To było jak trzęsienie ziemi – wspomina. – W jednej chwili poczułam się niepotrzebna i bezwartościowa, jakby całe moje życie zawodowe straciło sens. Maria miała wrażenie, że stoi na skraju przepaści, a wszystko, co budowała przez lata, rozsypało się jak domek z kart. Pewnego grudniowego wieczoru, siedząc samotnie w salonie, sięgnęła po Biblię, której od dawna nie otwierała. Czytała psalmy, które mówiły o nadziei i ufności, o tym, że nawet w najtrudniejszych chwilach Bóg jest z nami. – Poczułam, że te słowa są skierowane do mnie – wspomina. – Zrozumiałam, że nadzieja polega nie na tym, iż życie będzie idealne, ale na tym, że w każdej sytuacji mogę znaleźć siłę, by iść dalej – opowiada. To był moment, kiedy w jej sercu pojawiło się światło – nie rozwiązało to wszystkich problemów, ale dało jej impuls do tego, by nie poddać się rezygnacji. Z czasem Maria znalazła nową pracę, która okazała się jeszcze bardziej satysfakcjonująca, ale przede wszystkim zrozumiała, że wartość jej życia zależy nie od tego, co robi, lecz od tego, kim jest.

Niepoddawanie się trudnościom to coś więcej niż trwanie w oczekiwaniu, aż minie burza. To aktywne szukanie siły i sensu w tym, co nas spotyka. Adwent jest czasem, który pokazuje, że nadzieja jest możliwa nawet wtedy, gdy świat wokół nas wydaje się ciemny i pełen chaosu. Często myślimy, że siła to brak łez i wątpliwości, że wytrwałość polega na kamiennej twarzy i twardym sercu. Ale prawda jest inna – siła to umiejętność spojrzenia na własne lęki i zranienia, przyznania się do nich i poszukiwania światła, które je rozproszy.

Rafał Karski, młody ojciec trójki dzieci, wspomina, jak trudny był dla niego moment, kiedy dowiedział się, że jego najmłodsze dziecko potrzebuje operacji serca. – Nagle wszystko, co wydawało mi się ważne, straciło sens. Noce spędzałem na modlitwie i płaczu, szukając odpowiedzi na pytanie: „dlaczego?”. Właśnie w Adwencie, podczas wieczornego nabożeństwa, słysząc słowa o nadziei i czekaniu na przyjście Światła, Rafał zrozumiał, że nie jest sam. – Świadomość, że Bóg jest z nami w każdym momencie, nawet tym najciemniejszym, dała mi siłę, której potrzebowałem – wspomina. Operacja się udała, a Rafał przyznaje, że to doświadczenie zmieniło go na zawsze. Nauczył się, że nadzieja to nie jest brak trudności, ale że to obecność światła pośród nich. – Adwent przypomina, że choć nie możemy kontrolować tego, co nas spotyka, to możemy wybrać, jak na to reagujemy – stwierdza o. Derdziuk. – To czas, aby szukać wsparcia w słowach, które przynoszą pocieszenie, w obecności ludzi, którzy są gotowi być przy nas w trudnych chwilach, i w modlitwie, która pozwala nam poczuć, że nie jesteśmy sami. Nawet jeśli droga jest pełna przeszkód, to warto iść nią z nadzieją, że zawsze na końcu ciemnego tunelu jest światło.

Czułość, która zmienia życie

Adwent to czas, który zaprasza nas do otwarcia serca na drugiego człowieka. To moment, który uczy, że miłość i akceptacja są kluczowe w budowaniu relacji, a także w odnajdywaniu sensu życia w szerszym kontekście. Każdy z nas niesie swoją historię, pełną sukcesów, porażek, radości i bólu. Czasem spotykamy ludzi, którzy wydają się trudni – zamknięci, gniewni, niedostępni. Często za takimi reakcjami kryją się niewypowiedziane cierpienia, lęki i doświadczenia, które sprawiają, że boją się oni otworzyć na innych. Adwent przypomina, że warto spojrzeć na ludzi z innej perspektywy – oczami pełnymi zrozumienia i z sercem gotowym do akceptacji.

Adwent uczy, że przyjęcie drugiego człowieka z czułością to nie tylko gesty i słowa, ale przede wszystkim obecność. To umiejętność bycia z kimś w jego trudnych momentach, wsłuchania się w jego historię bez oceniania, otwarcia się na zrozumienie, nawet jeśli to, co słyszymy, jest dalekie od naszych doświadczeń. Taka postawa nie jest łatwa – wymaga empatii, cierpliwości i gotowości do bycia dla innych. Wymaga także przekroczenia własnych lęków i uprzedzeń, które często trzymają nas w bezpiecznej strefie wygodnego dystansu.

Monika, która pracuje jako pielęgniarka na oddziale intensywnej terapii, opowiada o doświadczeniu, które odmieniło jej podejście do pacjentów. – Miałam takiego pacjenta, starszego pana, który był trudny we współpracy. Zawsze głośno narzekał, krytykował nasz personel, a współpracownicy unikali go, jak tylko mogli – wspomina. – Pamiętam pewien wieczór niedługo przed Bożym Narodzeniem, gdy zostałam przy jego łóżku dłużej, żeby zmienić opatrunki. Zaczęliśmy rozmawiać. Opowiedział mi o swojej rodzinie, której dawno nie widział, o samotności, która przytłaczała go każdego dnia. To wszystko zmieniło. Przestał być dla mnie tylko „trudnym pacjentem”, stał się człowiekiem z własną historią i bólem, który skrywał pod osłoną gniewu. Od tego dnia Monika starała się zawsze znaleźć chwilę, by z nim porozmawiać, nie tylko jako pielęgniarka, ale jako ktoś, kto dostrzega w nim coś więcej niż tylko chorobę i trudne zachowanie. – Papież zachęca nas do tego, abyśmy umieli odkrywać w drugim człowieku kogoś, kto czuje tak jak my. Jezus mówi: „Co chcecie, aby ludzie wam czynili, i wy im czyńcie” – zaznacza o. prof. Andrzej Derdziuk. – Czułość pozwala nam zobaczyć w drugim człowieku brata, siostrę, którzy myślą i odczuwają tak jak my, którzy mają swoją wrażliwość. Dlatego czasami trzeba umieć powiedzieć, a czasami zamilknąć, czasami się uśmiechnąć, a czasami po prostu spuścić wzrok. Kiedy myślimy o czułości, myślimy przede wszystkim o tym, by drugiego człowieka ogarnąć taką miłością, jaką ma Jezus. Tylko wtedy, gdy próbujemy naśladować Jezusa, możemy przyjść do Niego z ufnością i oczekiwać na Jego przyjście.

Adwent to czas, który przypomina, że Światło, na które czekamy, jest już w nas i możemy się nim dzielić z innymi. To moment odkrycia wewnętrznego dobra i empatii, które mogą rozjaśniać nasze otoczenie przez małe gesty i słowa wsparcia. Dzieląc się tym światłem, przynosimy radość i nadzieję, a to sprawia, że umacniamy zarówno siebie, jak i relacje z innymi.