Wiara i patriotyzm

Z okazji Narodowego Święta Niepodległości 11 listopada każda ze ścian jasnogórskiej wieży zamieni się w biało-czerwoną flagę Polski. W południe, w ramach ogólnopolskiej akcji „Niepodległa do Hymnu”, paulini z pielgrzymami odśpiewają Mazurka Dąbrowskiego. Szczególna modlitwa za ojczyznę zanoszona będzie o godz. 15.30 podczas Eucharystii sprawowanej w Kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej. – W dniu narodowego święta winniśmy szczególnie oddawać hołd tym, którzy walczyli za naszą ojczyznę – mówi o. Grzegorz Prus, historyk, dyrektor Jasnogórskiego Instytutu Maryjnego. Zakonnik przypomina, że modlitwa za ojczyznę zanoszona jest codziennie w Kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej, a wywodzi się z czasu stanu wojennego. – Od 1981 r., od drugiego dnia po wprowadzeniu stanu wojennego, podjęto zobowiązanie, że każdego dnia będziemy się tu modlić za Polskę, byśmy mogli żyć w wolnym, niepodległym kraju. Pamiętajmy w modlitwie o tych, którzy walczyli w jej obronie. Szczególnie myślimy tu o roku 1918, ale trzeba przywołać też rok 1920, kiedy trzeba było tę młodziutką ojczyznę bronić przed nawałą bolszewicką. To był wielki wysiłek, który nas ogromnie dużo uczy. Winniśmy tym ludziom pamięć, szacunek, wdzięczność – podkreśla paulin. Ojciec Prus jest przekonany, że wiara prowadzi do dobrze rozumianego patriotyzmu, a wartości chrześcijańskie, rodzina i Kościół przyczyniły się do zachowania polskości.

Jasna Góra zawsze odgrywała ważną rolę w historii naszej ojczyzny, o czym świadczą złożone tutaj pamiątki, wota od czasów królów do czasów Solidarności i współczesnych. To one przypominają o zmaganiach Polaków. – Stąd kiedy mówimy o ojczyźnie, to w odniesieniu do Jasnej Góry często pojawia się przypomnienie, że jest to duchowa stolica Polski – wskazuje o. Prus. – To miano duchowej stolicy Polski wiąże się z wcześniejszymi dziejami tego świętego miejsca. Takiego charakteru nabrało zwłaszcza po obronie przed Szwedami w 1655 r., choć już wcześniej było najważniejszym miejscem kultu Matki Bożej w Polsce i takim pozostało do dziś. Jan Paweł II wyraził to słowami: „Tu, na Jasnej Górze, zawsze w jakiś sposób byliśmy wolni”. Jasna Góra była też jednym z pierwszych miejsc, które cieszyły się wolnością. Oficjalnie ogłoszono ją 11 listopada, a jasnogórskie sanktuarium było wolne już 4 listopada 1918 r.

„Proszę państwa, jesteśmy w twierdzy…” – co można zobaczyć na Jasnej Górze

Tajemnicze krypty czy Jasna Góra jako Fortalicium Marianum – to tylko niektóre z proponowanych pielgrzymom i turystom tras tematycznych, które pozwalają lepiej poznać narodowe sanktuarium Polaków jako wyjątkowe – nie tylko w skali kraju – miejsce kultu, ale też jako miejsce ojczystej oraz europejskiej historii i kultury. Naprzeciw oczekiwaniom tych, którzy chcą się tutaj modlić, zwiedzać czy uczyć historii, wychodzi Jasnogórskie Centrum Informacji, które oferuje oprowadzanie w dziesięciu językach. Poznający historię Jasnej Góry mają do wyboru kilka tras, z których najpopularniejsza wśród osób z zagranicy jest ta „standardowa”. W jej ramach zwiedzane są: Kaplica Cudownego Obrazu Matki Bożej, bazylika, Sala Rycerska czy muzeum w Bastionie św. Rocha, gdzie zgromadzone są pamiątki związane m.in. św. Janem Pawłem II i bł. kard. Stefanem Wyszyńskim. Przewodnicy zapraszają też, nie tylko w listopadzie, na wyjątkowy szlak „śladami świętych i błogosławionych”. Jednym z „odcinków” szlaku jest tzw. Wieczernik, gdzie w arkadach wykonano techniką sgraffito postacie m.in. bł. Honorata Koźmińskiego, św. Alberta Chmielowskiego, św. Sebastiana Józefa Pelczara, czy bł. ks. Jerzego Popiełuszki. Za to tylko w listopadzie można zobaczyć tajemnicze, bo odwiedzane tylko raz w roku, krypty.

– W ostatnim czasie powstają kolejne nowe trasy tematyczne – zachęca s. Małgorzata Kierznowska, dyrektor Jasnogórskiego Centrum Informacji. Niedawno otwarto np. trasę poświęconą odsieczy wiedeńskiej oraz Janowi III Sobieskiemu, lecz w planach są już projekty związane m.in. ze świadectwami cudów i łask „zapisanych” w wotach i obrazach czy malarnią jasnogórską. Pomysłodawczynią projektu „Wiktoria Wiedeńska i jej ślady na Jasnej Górze w kontekście wydarzeń w Polsce, Austrii, Szwecji oraz Francji w XVII wieku”, skierowanego szczególnie do młodzieży szkół podstawowych i ponadpodstawowych z Częstochowy i regionu, jest przewodniczka jasnogórska i znawczyni austriackiej kultury Bogumiła Kmieć. Jak zaznacza, „Jasna Góra to naprawdę wyjątkowe miejsce”.