BEZ WIZ
„Nie” dla Rosjan

Czy dojdzie do zakazu wydawania wiz turystycznych dla Rosjan w UE? Nie jest to niemożliwe, ale mało prawdopodobne. Ministrowie spraw zagranicznych UE mieli się zebrać 31 sierpnia w Pradze, by dyskutować o coraz głośniej wyrażanym sprzeciwie wobec polityki wydawania wiz turystycznych Rosjanom. Gospodarzem spotkania miały być Czechy, bo to one kierują w tym półroczu rotacyjnie pracami UE i to one zamierzały zaproponować ograniczenia lub nawet zakaz wydawania wiz Rosjanom. Według szefa czeskiego MSZ Jana Lipavsky’ego, w sytuacji, gdy Rosja wypowiedziała wojnę wszystkim międzynarodowym zasadom w sferze bezpieczeństwa, można wprowadzić taki środek. Chodzi wyłącznie o wizy turystyczne, wciąż natomiast możliwe byłoby wydawanie wiz humanitarnych. Zaprzestanie wydawania wiz turystycznych nie uderzy w zwykłych Rosjan. – Oni nie jeżdżą do UE. Te wizy dostają przedstawiciele rosyjskich elit – zaznaczył Lipavsky. W żaden sposób nie odczuli oni wojny przeciw Ukrainie, bo tam giną żołnierze z Donbasu i Syberii. – Putin chroni elity przed skutkami wojny – dodał Lipavsky. – Jeśli nie uda się przekonać wszystkich krajów UE, by wstrzymały wydawanie wiz turystycznych Rosjanom, to wówczas część krajów mogłaby stworzyć regionalny blok – oświadczył szef litewskiego MSZ Gabrielius Landsbergis. Porozumienie miałoby dotyczyć m.in.: Polski, Litwy, Łotwy, Estonii i Finlandii. – W pierwszej kolejności dążymy do podjęcia decyzji na szczeblu unijnym, ponieważ jest to najbardziej skuteczna droga – powiedział Landsbergis.
w.d.

ONZ
Nielegalne zdobycze

Żadna terytorialna zdobycz osiągnięta w wyniku groźby lub użycia siły nie zostanie uznana za legalną – oświadczyły kraje ONZ w specjalnym memorandum wydanym pół roku po rosyjskiej agresji na Ukrainę. „Ponawiamy nasze żądanie natychmiastowego i bezwarunkowego wycofania rosyjskich sił i sprzętu wojskowego z terytorium Ukrainy” – podkreślono. Ponad 50 krajów ONZ, w tym Polska, USA, Wielka Brytania i Japonia, wezwało Rosję do opuszczenia terytorium Ukrainy. Oświadczają, że nie uznają aneksji terenów za legalne. „Wzywamy Federację Rosyjską do powstrzymania swojej totalnej pogardy dla swoich zobowiązań względem prawa międzynarodowego, w tym Karty Narodów Zjednoczonych, międzynarodowego prawa humanitarnego i międzynarodowych zasad praw człowieka” – napisano w oświadczeniu wszystkich państw UE, a także m.in. USA, Wielkiej Brytanii, Ukrainy, Kanady, Australii, Japonii, Korei Płd., Kolumbii, Turcji, Szwajcarii oraz Bośni i Hercegowiny.
j.k.

ZAPOROŻE
Atomowy szantaż

Komplikuje się sytuacja w Zaporoskiej Elektrowni Atomowej. Rosjanie ściągnęli tam kolejne wojska, a w odległości ok. 50 m od jednego z reaktorów rozmieszczono transportery opancerzone – przekazało brytyjskie ministerstwo obrony. „Wojska rosyjskie prawdopodobnie próbowały ukryć pojazdy, parkując je pod napowietrznymi rurami i suwnicami” – napisano w informacji wywiadowczej. Rosja jest prawdopodobnie gotowa do tego, by wykorzystać do celów propagandowych każdą ukraińską aktywność wojskową w pobliżu elektrowni. Zdaniem Ukrainy, istnieje zagrożenie bezpieczeństwa jądrowego. W ostatnim czasie Rosjanie ostrzelali też infrastrukturę elektrowni jądrowej. ONZ wzywa do demilitaryzacji tego obszaru. Głównymi zagrożeniami dla pracy reaktora są zakłócenia w jego systemach chłodzenia, uszkodzenia rezerwowego źródła zasilania oraz błędy pracowników znajdujących się pod presją – stwierdził brytyjski resort obrony.
j.k.

HISTORYCZNA AUKCJA
Oligarcha bez jachtu

Na aukcji w Gibraltarze sprzedano superjacht Axioma, należący wcześniej do rosyjskiego miliardera Dmitrija Pumpjańskiego, który został objęty zachodnimi sankcjami w związku z rosyjską agresją na Ukrainę. Axioma jest pierwszym rosyjskim superjachtem, który został sprzedany na aukcji w Europie. Do licytacji zgłoszono łącznie 63 oferty, ale nie ujawniono jeszcze, kim jest zwycięzca i ile zapłacił za nowy nabytek. Superjacht został sprzedany przez Sąd Admiralicji Gibraltaru w systemie zamkniętych ofert, które zostały przesłane drogą elektroniczną. 72,5-metrowy jacht poszedł pod młotek na rzecz amerykańskiego banku inwestycyjnego JP Morgan, który twierdzi, że rosyjski oligarcha jest mu winien ponad 20 mln dol. Bank oświadczył, że chce odzyskać jedynie należne mu pieniądze, natomiast pozostała część sumy ze sprzedaży jachtu zostanie zadysponowana zgodnie z decyzją sądu w Gibraltarze.
j.k.

ABORCJA
Nowy język

Unia Europejska oraz administracja Joego Bidena próbują zmusić Zgromadzenie Ogólne ONZ do przyjęcia rezolucji, która uznaje aborcję za prawo człowieka. ONZ może przyjąć nową proaborcyjną rezolucję do końca miesiąca – ostrzega Centrum dla Rodziny i Praw Człowieka w USA. Rezolucja ZO ONZ miałaby określić dostęp do aborcji jako politykę, którą rządy powinny realizować, aby zapewnić „ochronę praw człowieka”. Istotne w forsowanym dokumencie ma być użycie nowego języka dotyczącego aborcji. Nowoczesność ma być wyrażona w sformułowaniu hasła o bezpiecznej aborcji, ale i aborcji jako prawie człowieka. Jej przyjęcie dałoby mandat agendom ONZ do promowania aborcji w imię walki o prawa człowieka. Promowanie dostępu do aborcji jako prawa człowieka jest podważaniem konsensusu Zgromadzenia Ogólnego ONZ, określonego w 1994 r. na Międzynarodowej Konferencji na rzecz Ludności i Rozwoju, która odbyła się w Kairze. Ustalono wtedy, że aborcja jest kwestią rozstrzyganą w ustawodawstwie krajowym bez ingerencji z zewnątrz, co więcej – zaznaczono, że rządy powinny pomagać kobietom w unikaniu aborcji i dbać o dobro matki i jej dziecka przed i po porodzie. Agencje ONZ – Światowa Organizacja Zdrowia, Fundusz Ludnościowy Narodów Zjednoczonych i Agencja ONZ ds. Kobiet – coraz śmielej promują pojęcie „bezpiecznej aborcji” w kategorii „zdrowie i prawa reprodukcyjne”. Dotychczas robią to jednak z własnej inicjatywy, bez mandatu Zgromadzenia Ogólnego. Po przyjęciu kontrowersyjnej rezolucji taki mandat by uzyskały.
w.d.

EUTANAZJA
Ucieczka przed procesem

46-letni Eugen S., rumuński ochroniarz, który w grudniu ub.r. ranił cztery osoby w Tarragonie w Katalonii, zmarł w szpitalu w wyniku poddania się eutanazji. Eugen Sabam włamał się do siedziby firmy ochroniarskiej, której był byłym pracownikiem, i postrzelił kilka osób. Utrzymywał, że w firmie był ofiarą wyzysku i dyskryminacji rasowej, a szefowie sprawiali, iż jego życie było nie do zniesienia. Podczas interwencji grupy specjalnej w domu, w którym się zabarykadował, został ciężko ranny, doznając nieodwracalnego porażenia czterokończynowego. Z powodu ciągłego nieznośnego bólu ochroniarz zwrócił się o przeprowadzenie eutanazji jeszcze w czasie prowadzonego przeciwko niemu śledztwa. Eutanazja uniemożliwiła osądzenie byłego ochroniarza, a tym samym przyznanie ofiarom odszkodowania. Dwie z nich zapowiedziały dalszą walkę prawną o rekompensatę za doznany uszczerbek na zdrowiu. Sprawą zajmie się Europejski Trybunał Praw Człowieka. Zbada bezprecedensowy przypadek, a jego opinia może stworzyć orzecznictwo dotyczące eutanazji w obszarze obecnie nieistniejącym.
j.k.

BADANIE
Lepsze opinie

Trzy czwarte Ukraińców po 24 lutego zmieniło swoją opinię o Polakach na lepszą – wynika z badań opinii publicznej przeprowadzonych przez ukraiński instytut badawczy Info Sapiens na zlecenie Centrum Mieroszewskiego. Tylko 1% badanych zmienił zdanie na gorsze. Według wicedyrektora Centrum Mieroszewskiego Łukasza Adamskiego, sondaż potwierdza istnienie po stronie ukraińskiej żyznego gruntu dla intensyfikacji stosunków obu krajów i narodów w przyszłości. – Z pewnością zawdzięczamy tę sympatię żywiołowej solidarności narodu polskiego z ukraińskim oraz ogromnemu wsparciu, które otrzymuje od Polski Ukraina w swej wojnie o niepodległość – uważa Adamski. Badanych pytano też, jak powinny wyglądać docelowo stosunki Polski i Ukrainy. Według 40% z nich, Polska i Ukraina powinny żyć jak dobrzy sąsiedzi. 29% uważa, że powinny funkcjonować jako wspólnota dwóch państw. Tyle samo osób sądzi, że stosunki Polski i Ukrainy powinny być sojuszem dwóch państw, tzn. że oba państwa powinny się wzajemnie wspierać, a swoją politykę konsultować.
j.k.

RAPORT EDO
Uwaga, susza!

W sierpniowym raporcie Europejskiego Obserwatorium ds. Susz (EDO) stwierdzono, że 47% terytorium Europy znajduje się w stanie ostrzegawczym, z wyraźnym deficytem wilgoci w glebie, a 17% – w stanie alarmowym, gdzie susza ma wpływ na roślinność. „Poważna susza, która dotyka wiele regionów Europy od początku roku, nabrała rozpędu i nasiliła się na początku sierpnia” – czytamy w dokumencie. Ucierpiały uprawy letnie, a plony kukurydzy w 2022 r. były niższe o 16% niż średnia z poprzednich 5 lat; plony soi i słonecznika spadły odpowiednio o 15% i 12%. Upały uderzają też w hydroelektrownie i innych producentów energii, ponieważ brakuje wody do zasilania systemów chłodzenia, a także w żeglugę śródlądową.
j.k.